Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών

Published on 17 July 2026 at 16:40

Αθήνα, με ψιλοκαύσωνα σήμερα, δύσκολα τα πράγματα!

Πέσαμε μπροστά στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, που είναι σχεδόν αδύνατον να μην προσέξεις, έτσι δεσποτικά που "απλώνεται" πάνω στην πλατεία Μητροπόλεως.

Οι πληροφορίες είναι τόσες πολλές, που θα μπορούσα να μιλάω για ώρες.

Τα πλάνα είναι μόνο από το εξωτερικό και θα μπορούσαν να φτιάξουν μιας ώρας βίντεο, χωρίς να μπω καν μέσα.  Αλλά δεν τόλμησα να το επιχειρήσω, γιατί τέτοια εποχή ο Ναός είναι γεμάτος με τουρίστες.

Ο Ναός αυτός είναι αφιερωμένος στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.

Η κατασκευή του ξεκίνησε το 1842 και τελείωσε το 1862. 

Είναι εκκλησία σταυροειδής τρίκλιτη βασιλική με τρούλο, βυζαντινού ρυθμού.

Επειδή τόσα χρόνια που χτίζονταν, χρειάστηκαν πολλά λεφτά απ' ότι καταλαβαίνετε, το κόστος συμπληρώθηκε από πώληση της εκκλησιαστικής περιουσίας κι από τις δωρεές του βασιλιά Όθωνα (που τα βρήκε αυτός τα λεφτά, τα είχε δουλέψει για να τα έχει μήπως), και του Σίνα.


"Μπερδεύτηκαν" πολλοί αρχιτέκτονες για να χτιστεί ο ναός ετούτος!  Ο Θεόφιλος Χάνσεν έφτιαξε τα πρώτα σχέδια και ο Δημήτριος Ζέζος, το 1846 μετά από διακοπή των εργασιών λόγω οικονομικών προβλημάτων, εισήγαγε με τις δικές του παρεμβάσεις το ελληνοβυζαντινό στοιχείο στο κτίσμα.  Μετά πεθαίνει, ο δεύτερος εννοώ!  Βάζει ο Δήμος Αθηναίων τον Γάλλο αρχιτέκτονα - λες και χάθηκαν οι Έλληνες - Francois Boulanger να συνεχίσει το έργο των προηγούμενων δύο.  Ο προαναφερόμενος συνεργάστηκε με τον Παναγιώτη Κάλκο, που ήταν υπεύθυνος για τις εργασίες κατασκευής.

Την διακόσμηση του ναού ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Φανέλλης από την Σμύρνη, πατριωτάκι!  Χρησιμοποιήθηκαν υλικά από άλλες κατεστραμμένες βυζαντινές εκκλησίες.  Οι τοιχογραφίες που συνεχίζουν την Βυζαντινή παράδοση είναι του Σπυρίδωνα Γιαλλινά και του Αλεξάντερ Ζάιτς.  Το "χεράκι" του έβαλε κι ο γλύπτης Γεώργιος Φιτάλης, που έφτιαξε τα γλυπτά, τον άμβωνα και τα κιονόκρανα του Ναού.  

Ο ναός βγήκε mix & match, δηλαδή!

Μετά από τις πολυετείς κατασκευές, έγιναν και σεισμοί οι οποίοι προκάλεσαν φθορές στο μεγαθήριο τούτο κι έτσι ο Ναός επαναλειτούργησε τον Ιούλιο του 2016.  Μέχρι τότε, οι λειτουργίες του ναού είχαν μεταφερθεί στον Ναό Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου στο Κολωνάκι.

Μέσα στον Ναό φυλάσσονται το λείψανο του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε' που είναι μέσα σε μαρμάρινη λάρνακα του Γιαννούλη Χαλεπά και της Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας σε επιχρυσωμένη λάρνακα.

Το 1919 λειτούργησε στον Μητροπολιτικό Ναό ο Άγιος Χρυσόστομος Σμύρνης.

Το πιο ενδιαφέρον σημείο στην πλατεία όμως είναι ο παραδίπλα Ναός της Θεοτόκου Γοργοεπήκοου & Αγίου Ελευθερίου, ο οποίος είναι μεσαιωνικός χριστιανικός, γνωστός και ως Μικρή Μητρόπολη.  Γοργοεπήκοος είναι η βυζαντινή προσωνυμία της Θεοτόκου.  Σημαίνει ότι ακούει και σπεύδει γρήγορα στην έκκληση κάποιου.

Έχουν ειπωθεί πολλά σχετικά με την περίοδο κατασκευής αυτής της εκκλησίας, από τον 9ο ως τον 13ο αιώνα, αλλά επικρατέστερη αυτών είναι ότι χτίστηκε από τον Μητροπολίτη Αθηνών Μιχαήλ Χωνιάτη στις αρχές του 13ου αιώνα.  Είναι σε ημισύνθετου σταυροειδή, βυζαντινού ρυθμού με τρούλο, της μετά Ιουστινιανού εποχής.  Χτισμένη στα ερείπια του αρχαίου ναού της Ειλειθύιας, της Λυτηρίας & Ελευθούσας, σημερινής Ελευθερούσας.  Τετρακιόνιος ναός, με τριμερή νάρθηκα.  Ο περί ου ο λόγος, έχει κτιστεί από άλλα αρχιτεκτονικά μέλη παλαιότερων κτιρίων και αυτό τον καθιστά διαφορετικό από άλλους Βυζαντινούς ναούς.  

Θα περιμένω τον χειμώνα, να επισκεφθώ τον μικρό ναό, μόνη κι έρημη χωρίς άλλους επισκέπτες, ώστε να μπορώ να δω την ηρεμία και την ιστορική αξία αυτού του κτίσματος, στον μικρό χώρο των 12,20 x 7,60 μ.

Άλλωστε, οι ελπίδες να εμφανιστεί ο Θεός αυξάνονται περισσότερο σε ταπεινά διαστάσεων και ύφους μέρη!


Add comment

Comments

There are no comments yet.